Rzeżączka wraca. Jak ją rozpoznać i kiedy zrobić badanie?

Jeszcze kilkanaście lat temu rzeżączkę wielu lekarzy uważało za chorobę, która powoli znika z Europy. Dziś wiemy, że było odwrotnie.

W ostatnich latach liczba zakażeń znowu rośnie, również w Polsce. To jedna z najczęstszych bakteryjnych chorób przenoszonych drogą płciową. Mimo to wiele kobiet niewiele o niej wie a ja słyszę w gabinecie opinie takie jak: „Myślałam, że rzeżączka to choroba sprzed stu lat”. Tymczasem bakteria, która ją wywołuje, wciąż krąży w populacji. Co więcej, potrafi rozwijać się w organizmie bardzo dyskretnie.

Przeczytasz tutaj:

• Co to jest rzeżączka?

• Jak dochodzi do zakażenia rzeżączką?

• Czy można zarazić się rzeżączką poza seksem?

• Objawy rzeżączki – i dlaczego łatwo je pomylić?

• Co w rzeżączce bywa charakterystyczne?

• Jak szybko pojawiają się objawy rzeżączki?

• Co bakteria rzeżączki robi w organizmie?

• Jak wykrywa się rzeżączkę?

• Leczenie rzeżączki

Co to jest rzeżączka?

Rzeżączka to choroba weneryczna, którą wywołuje bakteria dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae).

To drobnoustrój, który bardzo lubi wilgotne środowisko błon śluzowych. W organizmie najczęściej zasiedla miejsca takie jak:

• szyjka macicy,
• cewka moczowa,
• gardło,
• odbytnica.

Dlatego objawy mogą pojawiać się w różnych częściach ciała, a nie tylko w obrębie narządów płciowych. Co ciekawe, bakteria ta potrafi bardzo sprawnie przyczepiać się do komórek nabłonka i tam się namnażać. Właśnie dlatego infekcja może rozwijać się stosunkowo szybko.

Jak dochodzi do zakażenia rzeżączką?

Rzeżączka przenosi się między partnerami podczas kontaktów seksualnych. Wystarczy jeden kontakt seksualny z osobą zakażoną, aby choroba na dobre zagościła w organizmie. Bakteria znajduje się w wydzielinie dróg rodnych osoby zakażonej. Do transmisji może dojść podczas:

• stosunku seksualnego waginalnego,
• seksu oralnego,
• seksu analnego.

Czy można zarazić się rzeżączką poza seksem?

To jeden z najczęstszych mitów. W praktyce medycznej nie obserwujemy zakażeń rzeżączką w codziennych sytuacjach. Bakteria bardzo szybko ginie poza organizmem człowieka.

Dlatego nie zarazisz się nią:

• przez podanie ręki
• przez wspólny kubek czy sztućce
• w saunie lub na basenie
• korzystając z tej samej toalety
• przez pocałunek

Drogą zakażenia jest w zdecydowanej większości przypadków kontakt seksualny.

Objawy rzeżączki – i dlaczego łatwo je pomylić?

Jeśli czytasz artykuły o chorobach wenerycznych, możesz mieć wrażenie, że wszystkie mają te same objawy. To nie jest przypadek. Wiele bakterii przenoszonych drogą płciową powoduje zapalenie błon śluzowych dróg rodnych, dlatego pierwsze sygnały są bardzo podobne:

• pieczenie podczas oddawania moczu,
• zwiększona ilość upławów,
• dyskomfort w podbrzuszu,
• ból podczas współżycia.

Te objawy mogą pojawić się zarówno przy chlamydii, mykoplazmie, ureaplazmie, jak i rzeżączce. Dopiero szczegóły kliniczne i wyniki badań pozwalają je odróżnić.

Co w rzeżączce bywa charakterystyczne?

Choć objawy mogą być podobne do innych infekcji, lekarze zwracają uwagę na pewne cechy, które mogą wskazywać na rzeżączkę.

W rzeżączce częściej obserwuje się:

• gęstą, żółtawą wydzielinę z dróg rodnych
• wyraźne pieczenie w cewce moczowej
• objawy zapalenia cewki moczowej

U mężczyzn objawy są zwykle bardzo wyraźne, natomiast u kobiet infekcja bywa bardziej podstępna i zdarza się, że przez pewien czas nie daje żadnych wyraźnych dolegliwości.

Jak szybko pojawiają się objawy rzeżączki?

Rzeżączka rozwija się stosunkowo szybko. Okres inkubacji wynosi zwykle 2–7 dni od momentu zakażenia. To znacznie krócej niż w przypadku wielu innych infekcji przenoszonych drogą płciową.

Nie oznacza to jednak, że objawy zawsze będą oczywiste.

Sprawdź też:
Rośnie liczba chorób wenerycznych. Na które chorujemy dziś najczęściej?

Co bakteria rzeżączki robi w organizmie?

Jeśli infekcja nie zostanie wykryta i leczona, bakteria może rozprzestrzeniać się w obrębie narządów miednicy.

Może to prowadzić do:

• zapalenia narządów miednicy mniejszej,
• przewlekłego bólu podbrzusza,
• uszkodzenia jajowodów,
• problemów z płodnością.

Na szczęście przy odpowiednio wczesnym leczeniu powikłania zdarzają się rzadko.

Jak wykrywa się rzeżączkę?

Najdokładniejszą metodą diagnostyczną jest badanie PCR (Polymerase Chain Reaction). Polega ono na wykryciu materiału genetycznego bakterii w wymazie pobranym z dróg rodnych.

Materiał do badania pobiera się najczęściej z:

• pochwy
• szyjki macicy
• cewki moczowej
• czasem także z gardła, jeśli istnieje ryzyko zakażenia po seksie oralnym

Leczenie rzeżączki

Rzeżączka jest infekcją bakteryjną, dlatego leczy się ją antybiotykami. Bardzo ważne jest, aby leczenie objęło także partnera seksualnego. W przeciwnym razie może dojść do ponownego zakażenia.

Pamiętaj! Rzeżączka nie jest chorobą z przeszłości. Wciąż występuje i – podobnie jak inne infekcje przenoszone drogą płciową – może dawać objawy, które łatwo pomylić z inną infekcją intymną. Dlatego jeśli zauważysz nietypowe upławy, pieczenie albo nawracające infekcje, warto skonsultować się z ginekologiem i rozważyć wykonanie badań.

Autorka: dr Agnieszka Osińska, specjalista ginekolog-endokrynolog. Specjalizuje się w ginekologii, doborze nowoczesnej antykoncepcji, endokrynologii ginekologicznej, prowadzeniu ciąży i leczeniu niepłodności. Jako endokrynolog pomaga również w problemach z hormonami tarczycy i wykonuje zabiegi ginekologii estetycznej.